ცოტა სასმელს თუ ჰქონია აბსენტზე ცუდი რეპუტაცია. მას ჰალუცინაციებს, ეპილეფსიას, სიგიჟესა და მკვლელობასაც კი აბრალებდნენ და ევროპის დიდ ნაწილსა და ამერიკაში აკრძალეს. ბოთლში კი საკმაოდ ჩვეულებრივი რამ ასხია: მაგარი სპირტი, გამოხდილი აბზინდით, ანისულითა და ფენხელით, რომელსაც მწვანე ფერს ხშირად მწვანილის მეორე დაყენება აძლევს. როგორ იქცა ეს ყველაფერი ურჩხულად — ღირს იცოდე, სანამ პირველ ჭიქას ჩამოასხამ.
შვეიცარიული ხეობა და ფრანგული ქონება
აბსენტი ვალ-დე-ტრავერში დაიბადა — შვეიცარიის იურის მთებში, საფრანგეთის საზღვართან ახლოს მდებარე ხეობაში. ყველაზე პოპულარული ვერსიით, დაახლოებით 1792 წელს აბზინდის ელექსირი კუვეში მცხოვრებმა ფრანგმა ექიმმა, პიერ ორდინერმა შექმნა; კონკურენტი ვერსია რეცეპტს იმავე სოფლის მკვიდრ დებს, ანრიოებს მიაწერს. ორივე ჯობს ლეგენდად მივიჩნიოთ. დოკუმენტურად კი ბიზნესია დადასტურებული: 1797 წელს მაიორმა დიუბიემ რეცეპტი შეიძინა და კუვეში, სიძესთან, ანრი-ლუი პერნოსთან ერთად, სახდელი გახსნა. 1805 წელს პერნო საზღვარს გადმოსცდა და პონტარლიეში დასახლდა — იქ დაარსებული Maison Pernod Fils კი მთელი კატეგორიის სინონიმად იქცა.
მწვანე საათი
საფრანგეთში აბსენტი ნაწილობრივ ჯარის წყალობით გავრცელდა — 1840-იან წლებში ალჟირში მდგომ ჯარისკაცებს ციებ-ცხელების საწინააღმდეგოდ ურიგებდნენ — ნაწილობრივ კი მეღვინეების უბედურების გამო: როცა ფილოქსერამ ფრანგული ვენახები გაანადგურა, ღვინო გაძვირდა და იაფმა აბსენტმა მისი ადგილი დაიკავა. პარიზის კაფეებში საღამოს ხუთ საათს l'heure verte, მწვანე საათი დაერქვა, 1910 წლისთვის კი საფრანგეთი წელიწადში დაახლოებით 36 მილიონ ლიტრს სვამდა. დეგამ „აბსენტი“ დახატა; მანე, ვან გოგი, ტულუზ-ლოტრეკი, ვერლენი, რემბო და უაილდი ამ ლეგენდის განუყოფელი ნაწილია.
მკვლელობა, პანიკა, აკრძალვა
1905 წლის 28 აგვისტოს, ჟენევის ტბასთან ახლოს, სოფელ კომუნიში ფერმის მუშამ, ჟან ლანფრემ, ორსული ცოლი და ორი პატარა ქალიშვილი მოკლა. უმეტესი წყაროს თანახმად, იმ დღეს მან შვიდი ჭიქა ღვინო, ექვსი კონიაკი, ბრენდიანი ყავა, ორი პიტნის ლიქიორი და ორი აბსენტი დალია. გაზეთებში კი მხოლოდ აბსენტი მოხვდა. შვეიცარიაში პეტიციას 82 000 ხელმოწერა შეუგროვდა, 1908 წლის რეფერენდუმმა კონსტიტუცია შეცვალა, 1910 წელს კი ქვეყნის მასშტაბით აკრძალვა ამოქმედდა. აშშ-მა აბსენტი 1912 წელს აკრძალა. საფრანგეთმა გაყიდვა 1914 წლის აგვისტოში შეაჩერა, 1915 წლის 16 მარტის კანონით კი სასმელი საბოლოოდ აკრძალა — ფხიზელი ცხოვრების დამცველებისა და მეღვინეთა ლობის ზეწოლით, რომელსაც დაკარგული მომხმარებლის დაბრუნება სურდა.
თუიონის მითი
მთავარ ბოროტმოქმედად თუიონს მიიჩნევდნენ — აბზინდაში არსებულ ნივთიერებას, რომელიც დიდი დოზით კრუნჩხვებს იწვევს. ძველი შეფასებებით, აბსენტის ერთ კილოგრამში 260 მგ-მდე უნდა ყოფილიყო. 2008 წელს დირკ ლახენმაიერის ჯგუფმა აკრძალვამდელი 13 ავთენტური ბოთლი გამოიკვლია და საშუალოდ ლიტრზე დაახლოებით 25 მგ აღმოაჩინა — დაახლოებით იმდენივე, რამდენიც ისტორიული რეცეპტით დამზადებულ თანამედროვე აბსენტშია. დასკვნა ცალსახა იყო: თუიონის რაოდენობა ძალიან გადაჭარბებით შეაფასეს. „აბსენტიზმის“ ნამდვილი მიზეზი ჩვეულებრივი ალკოჰოლიზმი იყო, 74 გრადუსამდე სიმაგრით. დღეს ევროკავშირი აბზინდით დამზადებულ სასმელებში თუიონს 35 მგ/კგ-ით ზღუდავს, აშშ კი 10 ppm-ზე ნაკლებს მოითხოვს.
დაბრუნება ნელა მიმდინარეობდა. 1988 წელს ევროკავშირმა არომატიზატორების წესებით აბზინდა კი არ აკრძალა, არამედ თუიონის ზღვარი დააწესა, და 1990-იან წლებში აბსენტი ევროპის დიდ ნაწილს ჩუმად დაუბრუნდა. შვეიცარიამ აკრძალვა 2005 წლის 1 მარტს მოხსნა, 2007 წელს აშშ-მა Lucid-ი დაამტკიცა — პირველი ნამდვილი აბსენტი, რომლის გაყიდვაც 1912 წლის შემდეგ იქ ნებადართული გახდა, საფრანგეთმა კი 1915 წლის კანონი ოფიციალურად 2011 წელს გააუქმა. მანამდე ნიუ-ორლეანი ცეცხლს ჰერბსენით ინარჩუნებდა: ის 1934 წელს გამოჩნდა, როგორც აბსენტის ლეგალური შემცვლელი საზერაკის ჭიქის გასავლებად.
როგორ დავლიოთ
აბსენტი შოტი არ არის. ფრანგული რიტუალი აუჩქარებელია: ჭიქაში დაახლოებით 30 მლ ჩაასხი, კიდეზე დახვრეტილი კოვზი დადე შაქრის ნატეხით და ზემოდან ყინულივით ცივი წყალი წვეთ-წვეთად დაასხი, სანამ ერთ წილ აბსენტზე სამიდან ხუთ წილამდე წყალი არ მოგროვდება. წყლის დამატებისას ანისულის ზეთები ხსნარიდან გამოიყოფა და მწვანე სასმელი რძისფერ-ოპალისებრი ხდება. ამ შემღვრევას ლუში ჰქვია. ფონტანი ამ საქმეს შენ მაგივრად აკეთებს — ამიტომაც იდგა ყველა კაფეს დახლზე. ანთებულ შაქარს კი თავი დაანებე: ეს მეოცე საუკუნის ბოლოს მოგონილი შოუა და იმ არომატს წვავს, რაშიც ფული გადაიხადე.
- საზერაკი: ჭიქას ჯერ აბსენტით ავლებენ, მერე ემატება ჭვავის ვისკი ან კონიაკი, შაქარი და Peychaud's ბიტერი.
- სიკვდილი შუადღისას: ჰემინგუეის აბსენტი შამპანურით. 60 გრადუსზე მაღალი სპირტით ერთი, ნელა დალეული, სავსებით საკმარისია.
- Corpse Reviver No. 2: ჯინი, ლილე, ტრიპლ სეკი და ლიმონი, რამდენიმე წვეთი აბსენტით.
- ტაქსიდო: ჯინი და მშრალი ვერმუტი, მარასკინოთი და ანისულის მსუბუქი შეხებით.
ერთი ჯიგერი აბსენტი შამპანურის ბოკალში ჩაასხით. დაამატეთ გაცივებული შამპანური, სანამ სასურველ ოპალისებრ სირძისფრეს არ მიიღებს. დალიეთ სამიდან ხუთამდე, ნელა.